Bí quyết chuyển dịch trong dịch thuật văn bản

Một số Bí quyết dịch thuật rộng rãi

a. Phương pháp dịch giao thiệp

Theo Newmark (1995), trong Cách dịch giao thiệp người dịch có quyền sửa hoặc cải thiện tính logic trong giao tiếp; thay thế các từ chưa tinh tế; không dịch những từ khó hiểu; loại bỏ những chỗ lặp lại; các chỗ còn mơ hồ chưa rõ ràng; hay làm rõ những biệt ngữ.

b. Phương pháp chuyển dịch

Theo Newmark (1981), Bí quyết chuyển dịch là giai đoạn chuyển từ gốc của tiếng nói nguồn sang tiếng nói đích và từ đó trở thành từ “vay mượn”. tức thị, khi mà dịch người dịch phải quyết định liệu có chuyển hay không chuyển một từ mà không đa dạng ở tiếng nói đích. khái quát, những sản phầm văn hóa, các định nghĩa nên được dịch chuyển để tôn trọng đặc biệt văn hóa dân tộc của ngôn ngữ nguồn. Có hai Phương pháp sử dụng từ ‘vay mượn”. Thứ nhất, người dịch liên ngôn có thể dùng những từ vay mượn trực tiếp từ tiếng nói nguồn mà không cần giảng giải. Chẳng hạn, email, fax, hotline, hot girl, photocopy, fast food…

Xem thêm: Dịch thuật văn bản

​

Thứ 2, dùng từ “vay mượn” dĩ nhiên lời giải thích. 1 số từ vay mượn có khái niệm mới hoặc không rộng rãi trong tiếng nói đích và Bởi vậy lời giảng giải là cần thiết khi chúng xuất hiện lần đầu tiên. Chẳng hạn, từ supper- bữa ăn nhẹ của người Anh, từ pudding- 1 loại bánh làm bằng bột mì với mỡ và trứng, làm chín bằng Bí quyết nướng, luộc hoặc hấp (bánh pudding)- dòng bánh này không quen thuộc với người Việt Nam. Từ ice hockey- môn thể thao đặc biệt của người Anh (khúc côn cầu) hay từ baseball- môn thể thao phổ biến ở Mĩ chơi bằng 1 dòng gậy và 1 quả bóng, gồm hai đội với chín cầu thủ trên 1 sân có bốn góc (bóng chày)

c. Phương pháp dịch sát nghĩa

Để có thể hiểu sâu hơn về Cách thức này chúng ta hãy Đánh giá quan niệm của Newmark (1995). Theo ông, dịch sát tức là chuyển ngữ pháp, thứ tự từ và nghĩa của ngữ nguồn sang ngữ đích. Cách thức dịch sát rộng rãi từ cấp độ từ sang từ, mệnh đề sang mệnh đề, câu sang câu, v.v… Với quan điểm này, người dịch liên ngôn không chỉ là người truyền tin mà còn là đồng tác giả của văn bản ngữ đích .

Xem thêm >>> Luật sư mua bán sáp nhập

d. Cách dịch loại bỏ

Theo Baker (1992), Giả dụ nghĩa được truyền đạt bởi một từ hoặc một cụm từ không quan trọng trong việc phát triển văn bản hay phải giảng giải dài dòng, thì người dịch có thể loại bỏ từ hoặc cụm từ ấy. Chẳng hạn, từ ‘of’ lúc dịch sang tiếng Việt có thể được loại bỏ trong trường hợp sau: “the case notions comprise a set of universal” (vai nghĩa gồm một tụ họp định nghĩa phổ quát – không dịch vai nghĩa gồm một quy tụ định nghĩa của phổ quát), từ ‘with’ trong câu “deep blue ceramic jar, painted with flowers” (âu gốm hoa lam, được vẽ hoa mai dây- không dịch âu gốm hoa lam được vẽ với hoa mai dây ). Không những thế, thì (tenses) trong tiếng Anh là 1 phạm trù ngữ pháp nên lúc đề cập về một điều gì đấy xảy ra trong dĩ vãng, người Anh chẳng những để động từ đó ở thì kí vãng mà còn đương nhiên một trạng từ chỉ thời kì trong kí vãng như câu sau: “ She went lớn bed at eleven p.m yesterday”. khi mà đó thì trong tiếng

​

Việt không phải là phạm trù ngữ pháp nên lúc dịch câu này sang tiếng Việt người dịch liên ngôn chỉ cần dịch “Hôm qua con bé đi ngủ khi 11h” không dịch “hôm qua con bé đã đi ngủ lúc 11h”

Kết luận:



Đọc thêm : Vietnamese barrister



Hoạt động dịch thuật đang vững mạnh rất mạnh mẽ trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Nó giúp chúng ta thành công hơn trong giao lưu và hội nhập quốc tế. Trong giai đoạn dịch thuật, người dịch liên ngôn luôn phải đối chiếu để tìm ra các điểm tương đồng, khác biệt, sự lưỡng nghĩa, những ‘gu’ sử dụng từ ngữ giữa ngữ nguồn và ngữ đích để từ đó chọn được Bí quyết dịch tương đương nhất, thỏa đáng nhất. Bên cạnh đó, cần chú ý đến mục đích của mỗi bản dịch để có các Cách thức dịch phù hợp.