Nhờ có cách thức chăn nuôi công nghệ, xây hầm biogas để tạo năng lượng và bảo vệ môi trường, hầu như hộ nông dân có trang trại nuôi heo, bò tại TPHCM đã “miễn nhiễm” với dịch bệnh đồng thời thu được lợi nhuận cao một cách bền vững… CHĂN NUÔI XANH, TIỀN VÔ TÚI Ông Huỳnh Công Bằng ngụ ấp Trung Lân (xã Bà Điểm, huyện Hóc Môn, TPHCM) hiện có trang trại với khoảng trống 700 m 2 được biết đến như những hộ chăn nuôi tiên phong cho mô hình "chăn nuôi xanh” đạt hiệu quả kinh tế cao. Ngay từ khi xây dựng trang trại, ông Bằng đã bắt tay hình dáng chuồng trại hoàn toàn khép kín, kỹ thuật như: sắp đặt quạt làm mát, bên cạnh chuồng có rèm che, phía trước trại ngoại hình một dàn máy làm lạnh kiểu tổ ong để làm mát chuồng, phía sau gắn 4 quạt máy cỡ lớn liên tục quay để thông gió; điểm nhấn ông cho xây dựng hầm biogas (gồm 3 hầm) để xử lý chất thải và tận dụng khí đốt phục vụ sinh hoạt, chạy máy phát điện với công suất 10kW/h. Từ khi có máy phát điện chạy bằng khí gas từ bồn composite, các vật dụng dùng điện dùng cho cho chế tạo và sinh hoạt của gia đình như bơm nước, đun nấu, thắp sáng, sưởi ấm, làm mát cho heo và các tiện nghi khác đều hoạt động hết công suất mà điện vẫn ổn định, làm nên giảm bớt tình trạng thiếu điện nghiêm trọng tại TPHCM. Ông Bằng nói: “Việc dùng chính vào khí gas từ hầm biogas đã giúp gia đình tiết kiệm từ 3 – 4 triệu đồng/tháng, một khoản tiền không nhỏ. Cũng nhờ phương pháp này mà đàn heo 400 con luôn khỏe mạnh, sạch bệnh, tạo nguồn hàng ổn định và thu lãi đều đặn. Mỗi năm gia đình tôi lãi ròng 300 – 400 triệu đồng” Tương tự, trại chăn nuôi của bà Huỳnh Thị Một (ấp Chánh 2, xã Tân Xuân, huyện Hóc Môn) cũng là một liên hệ "chăn nuôi xanh” dùng chính vào hầm biogas. Bà Một cho biết, chính thủ thuật hiệu quả và vững bền này mà từ 2 con heo nái ban đầu, đến nay gia đình bà đã gây dựng nên cơ nghiệp lớn gồm 250 heo thịt, 36 heo nái. Hàng tháng xuất chuồng 2 – 3 lứa heo thịt 50 – 60 con, mỗi năm thu lãi ròng trên 200 triệu đồng. không những, bà còn nuôi thêm 35 con bò sữa, trong đó 12 con đang khai thác sữa cho thu nhập gần 100 triệu đồng/năm, chưa kể lợi nhuận từ việc vỗ béo bê đực lai lấy thịt. Còn bà Nguyễn Thị Giàu (ấp Xuân Thới Đông 1, xã Xuân Thới Đông, huyện Hóc Môn) cũng nhiều năm liền đạt danh hiệu nông dân cung cấp, bán hàng giỏi, thành đạt cấp huyện và xã khi có trong tay 2 trại chăn nuôi xanh, với tổng đàn hơn 200 con heo nái và thịt. Bà Giàu cho biết, do ý thức được tầm quan trọng của môi trường, ngay từ đầu trang trại của bà đã quan tâm đến việc xử lý nguồn chất thải chăn nuôi bằng cách tôn tạo hầm biogas để tận dụng khí đốt, xịn sức khỏe cho vật nuôi và cộng đồng Chính vì môi trường chăn nuôi sạch sẽ, kiểm soát tốt dịch bệnh nên đàn heo cứ lớn phây phây, các chỉ tiêu kinh tế công nghệ đều đạt và vượt như: heo nái sinh sản bình quân 2,2 lứa/nái/năm; 9 – 10 con/lứa; heo con cai sữa 8 – 10 kg/con; heo thịt sau 4,5 tháng nuôi đạt 90 – 100 kg/con; tỷ lệ thịt xẻ đạt 77%. Hiện trung bình mỗi tháng bà Giàu xuất chuồng 70 – 80 con heo, mỗi năm xuất gần 1.000 con, thu lãi ròng hàng trăm triệu đồng. LỰA CHỌN HẦM BIOGAS NÀO? Theo PGS.TS Dương Nguyên Khang – Trường ĐH Nông Lâm TPHCM, áp dụng đã khẳng định hầm biogas đang cung cấp hiệu quả kinh tế cho các trại chăn nuôi. Nồng độ chất thải sau xử lý thấp, hiệu quả xử lý nồng độ chất thải lên đến 90%, khí biogas sinh ra trong quá trình lên men được thu hồi và tái sử dụng làm năng lượng chạy máy phát điện và bao bọc được môi trường. Hiện ở VN đang khả dụng đa số kiểu hầm biogas, nhiều hơn cả là công nghệ biogas theo kiểu Trung Quốc, Ấn Độ và của riêng VN. Cụ thể, hầm biogas theo kiểu Trung Quốc là mô hình hầm nắp cố định hình vòm KT1 có cấu trúc vững, độ bền cao, gas sinh ra có áp suất cao. Nhưng nhược điểm là cần kỹ thuật viên có tay nghề để xây dựng và bảo trì, đồng thời giá cả cũng khá cao: 1,2 – 1,5 triệu đồng/m3 hầm. Thứ hai là hầm biogas nắp nổi (Ấn Độ) có cấu trúc gọn, chiếm ít không gian hữu dụng xây dựng, nhưng do giá tiền cao hơn các loại hầm khác nên số lượng lắp đặt còn khiêm tốn. không tính, nắp nổi khá nặng nề, dễ rỉ sét nên chỉ dăm ba ít cơ sở hình dáng và xây dựng. Loại thứ 3 phổ biến hơn là túi biogas bằng nylon polyethylene (PE) với mức giá xây dựng chỉ bằng khoảng 1/4 - 1/5 giá hầm xây (khoảng 2 triệu đồng/túi) nên rất lôi kéo hộ chăn nuôi nhỏ lẻ. bên cạnh, loại túi này có công nghệ lắp đặt chất phác, giá thành thấp, vận hành giản dị, sửa chữa chất phác, không cần tay nghề cao. Nhược điểm cần để ý là túi biogas cần tránh ánh nắng và tác động cơ học làm rách. Loại thứ 4 cũng khá phong phú tại VN là hầm biogas composite, được tôn tạo bằng sợi nhựa cao cấp, qua các kỹ thuật thủ công hoặc các khuôn đúc dùng bằng máy nén hơi nóng công nghệ cao từ Trung Quốc đã làm nên nhu cầu kỹ thuật, dáng vẻ đơn thuần, gọn nhẹ, hiệu quả sinh gas cao, dễ lắp đặt vận hành. Loại thứ 5 là hầm biogas phủ bạt nhựa HDPE, thiết yếu sử dụng trong các trại chăn nuôi lớn, tập trung. Loại nhựa này có tuổi thọ và độ bền cao (10 – 15 năm), tuy đầu tư tốn kém nhưng giá thành tính trên đơn vị khoảng không sử dụng hố gas lại rất rẻ, vận hành dễ dàng, bảo trì dễ, chế tạo lượng gas lớn cho vận hành máy phát điện
